Zeven maanden na de escalatie van de oorlog in Oekraïne zijn de vluchtelingen nog steeds dankbaar voor de warme ontvangst die zij in heel Europa hebben gekregen. Voorlopig zijn de meesten van plan daar te blijven.
Vluchtelingen uit Oekraïne wachten om te worden geregistreerd bij het UNHCR-registratiecentrum voor cash hulp in Warschau, Polen. © UNHCR/Maciej Moskwa
Uit de resultaten van een enquête die UNHCR, de VN-Vluchtelingenorganisatie, vandaag heeft gepubliceerd blijkt dat de meerderheid van de vluchtelingen uit Oekraïne hoogopgeleid is, bereid is om te werken en een bijdrage te leveren aan hun gastland. Desondanks hebben ze blijvende steun nodig om op sociaal-economisch te integreren.
De enquête ‘Lives on Hold: Intentions and Perspectives of Refugees from Ukraine’ is gebaseerd op de antwoorden van 4.800 vluchtelingen uit Oekraïne die tussen augustus en september werden opgevangen in Europa en daarbuiten. Het rapport biedt niet alleen een zicht op de uitdagingen waarmee zij worden geconfronteerd, maar ook op hun toekomstplannen.
Terwijl het conflict in Oekraïne nog steeds miljoenen families van elkaar losrukt, is de meerderheid van de vluchtelingen uit Oekraïne (82%) van plan naar huis terug te keren om zich met hun familie te herenigen. Toch bleek uit de enquête dat slechts 13% van hen van plan is om dat in de komende drie maanden te doen.
Veel vluchtelingen vermeldden positieve factoren in de gastlanden, zoals hun banden met familie of vrienden, veiligheid en stabiliteit, de beschikbaarheid van medische zorg, toegang tot onderwijs en de algemene economische situatie.
Ongeveer 70% van de vluchtelingen bezit een diploma hoger onderwijs en twee derde heeft vroeger in Oekraïne gewerkt. Vluchtelingen willen graag opnieuw aan de slag, wat hen minder afhankelijk zou maken van een uitkering. Maar momenteel heeft minder dan één derde een baan of een eigen bedrijf.
Vluchtelingen willen een actievere rol opnemen in hun gastland, maar hebben daarvoor extra steun nodig. Omdat zij nog steeds niet naar hun land kunnen terugkeren, zijn er nieuwe behoeften ontstaan. Velen melden dat zij behoefte hebben aan lessen in de plaatselijke taal, ondersteuning om ervoor te zorgen dat hun vaardigheden formeel worden erkend, en vooral kinderopvang, zodat ze ook buitenshuis kunnen werken.
Drie kwart van de ondervraagden gaf aan dat ze van plan zijn hun kinderen in het gastland naar school te sturen, terwijl 18% de voorkeur gaf aan afstandsonderwijs dat gebaseerd is op het Oekraïense onderwijs.
Zonder werk hebben velen het moeilijk om de eindjes aan elkaar te knopen en om een behoorlijk onderkomen te vinden. 41 procent van de ondervraagden verblijft bij gastgezinnen, 20 procent woonde in collectieve opvangcentra of hotels, en 25 procent huurde zelf een verblijf. Velen maken zich ernstig zorgen over het vinden van duurzame alternatieve oplossingen alvorens de winter begint.
Andere dringende noden zijn psychologische en gespecialiseerde hulp voor kinderen met beperkingen en voor ouderen. Zo’n 87 procent van de vluchtelingen uit Oekraïne zijn vrouwen en kinderen, en bijna één derde van de bevraagden had een familielid met ten minste één beperking.
Grote delen van Oekraïne zijn nog steeds verwoest – steden en inkomstenbronnen werden vernietigd. De naderende winter en torenhoge energieprijzen, of gebrek aan stroom, maken het voor veel mensen op de vlucht momenteel moeilijk om terug te keren naar huis.
Bijna zeven miljoen mensen zijn op de vlucht binnen Oekraïne en UNHCR voert reparaties uit en installeert isolatie in huizen van kwetsbare gezinnen ter voorbereiding op de winter. Meer dan 815.000 ontheemden hebben voedsel en andere hulpgoederen ontvangen, waaronder winterkledij, en meer dan 31.000 mensen ontvingen noodopvangkits. UNHCR streeft ernaar om meer dan 1 miljoen mensen noodopvangkits te bezorgen voor het einde van het jaar.
Nu er meer dan 7,4 miljoen vluchtelingen uit Oekraïne zich verspreid over heel Europa bevinden, roept UNHCR op voor blijvende steun, om ervoor te zorgen dat vluchtelingen toegang hebben tot voldoende bijstand en ook sociaal-economisch betrokken worden in de maatschappij.
Dit kwalitatief en kwantitatief onderzoek is het tweede onderzoek dat uitgevoerd werd door UNHCR om de profielen en intenties van vluchtelingen uit Oekraïne in heel Europa in kaart te brengen, en omvat een groter aantal landen dan de eerste studie.
Deel op Facebook Deel op Twitter